thongtinsuckhoemoinha.com

Từ vi trùng đến hành vi

Giáo dục sức khỏe (GDSK) và Nâng cao sức khỏe (NCSK) hiện nay đã trở thành một chuyên khoa với hệ thống lý thuyết và phương pháp tiếp cận đặc thù để có thể đáp ứng nhu cầu phát triển sức khỏe cho các cộng đồng mà ở đó sự can thiệp về y tế đơn thuần đã không mang lại hiệu quả. Lịch sử phát triển y học đã trải qua nhiều thời kỳ và có những thời kỳ tập trung về lâm sàng, về điều trị trên từng cá thể, trên những bệnh nhiễm do vi trùng gây ra, rồi đến thời kỳ nặng về y tế công cộng với suy nghĩ giản đơn rằng chỉ cần phun DDT là có thể tiêu diệt được bệnh sốt rét. Nhưng thực tế không phải vậy. Ngày càng có nhiều bệnh do hành vi lối sống gây ra như bệnh lây truyền qua đường tình dục, bệnh về dinh dưỡng, AIDS, ma túy,… kể cả những bệnh như lao, sốt rét tưởng là do vi trùng, ký sinh trùng, thực ra cũng có yếu tố hành vi. Để giải quyết những loại bệnh do hành vi này, thì có những môn học mới như khoa học hành vi, như dịch tễ học xã hội… cùng những ngành mới như Giáo dục sức khỏe, Nâng cao sức khỏe, trong đó những kỹ năng vận động xã hội (Social - Mobilization), vận động ủng hộ (Advocacy), tiếp thị xã hội (Social – Marketing) được áp dụng rộng rãi. Giáo dục sức khỏe có một phương pháp học chặt chẽ, luôn bắt đầu từ những cuộc điều tra về kiến thức, thái độ, hành vi của đối tượng, lắng nghe đối tượng, tìm hiểu những điều họ quan tâm, những điều họ chưa hiểu biết về sức khỏe, những động cơ và những lo lắng của họ. Các tài liệu Truyền thông – Giáo dục Sức khỏe cần được thử nghiệm trước và có sự tham gia của đối tượng đích với mục tiêu và nội dung, phương pháp được xác định rõ, phù hợp, đảm bảo đến được đối tượng. Các chương trình Giáo dục Sức khỏe phải được lượng gia để từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm, xây dựng chương trình mới hiệu quả hơn, đòng thời cũng dự báo tình hình sức khỏe của cộng đồng để có những chính sách phù hợp, tạo được sự tham gia của cộng đồng và sự phối hợp liên ngành. Hoạt động của mạng lưới Truyền thông – Giáo dục Sức khỏe ở cơ sở - ở Bênh viện, ở Quận huyện và Phường xã – sẽ là hoạt động chủ lực – bởi chỉ ở đó mới là nơi sâu sát, trực tiếp với bệnh nhân, với người dân, hoạt động có chiều sâu và lâu dài bền bỉ, đồng thời cũng phù hợp với tình hình văn hóa, kinh tế, xã hội của địa phương, đáp ứng đúng yêu cầu và đòi hỏi của đối tượng đích với những hình thức phong phú, sáng tạo, nhiều khi đầy bất ngờ. Mạng lưới nhân viên Sức khỏe cộng đồng hoặc Tình nguyện viên sức khỏe cộng đồng ở cơ sở là mạng lưới chân rết, là cánh tay nối dài của Truyền thông – Giáo dục Sức khỏe. đặc biệt ở những vùng sâu, vùng xa. Trung tâm Truyền thông – Giáo dục Sức khỏe cấp tỉnh, thành phố (T4G)  là nơi hỗ trợ tích cực cho cơ sở, hướng dẫn phương pháp, giúp xây dựng kế hoạch và tạ điều kiện để cơ sở có dịp giao lưu, học tập kinh nghiệm lẫn nhau. Trung tâm Truyền thông – Giáo dục Sức khỏe là nơi chịu trách nhiệm về phương pháp học, nghiên cứu học, lượng giác các chương trình, đào tạo và huấn luyện, tổ chức tư liệu (documentation) để hỗ trợ thông tin, tài liệu tham khảo, tài liệu huấn luyện cho cơ sở, cũng như cấp tạo sự phối hợp liên ngành, quan hệ quốc tế, vận động ủng hộ (advocacy) để hình thành các chính sách.
BS. Đỗ Hồng Ngọc – Sức Khỏe Thành Phố Hồ Chí Minh – Số 159+160 (Tháng 11+12/2008)
04/05/2017

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *