thongtinsuckhoemoinha.com

Cây mắm

Tên La tinh Avicennia officinalis. Họ Cỏ roi ngựa. Là cây gỗ (thân mộc) to cao, có thể đến 25 – 30m, phân nhánh sớm, rất nhiều nhánh. Đường kính thân ở gốc có thể đến 30cm. Lá hình xoan, bìa nguyên, đầu tròn, mặt trên nhẵn, mặt dưới màu mốc, có lông mịn rộng 2cm, dài 5cm. Mùa nắng, lúc sáng sớm có những hạt muối mặn trên mặt lá do hô hấp ban đêm. Hoa quả có quanh  năm, cùng một lúc có cả hoa, quả non, quả già. Hoa màu vàng nhạt. Quả 2 – 3cm, dài 4 – 5cm, là một khối nạc, không có vỏ quả, cuối quả vót nhỏ như mỏ chim. Bên trong quả là nạc trắng. Thấy cây có nhiều quả, chúng tôi thử nấu bỏ nước 2 lần vẫn không dùng được vì quá đắng. Cây mọc thành rừng trong bùn ở cùng đất ngập mặn, ven biển và cửa sông gần biển. Gỗ rắn chắc dùng làm cột nhà, cắm trong bùn ngập mặn lâu không mục. Bộ phần dùng: vỏ, rễ, quả. Ngày xưa, dân dùng tro mắm quậy trong nước, dùng giặt quần ao thay xà phòng vì có chứa chất lượng kiềm cao. Ở Ấn Độ, quả dùng làm thuốc kích dục. Trị viêm nhiễm ngoài da, ung nhọt, nấm da, hắc lào (lác): lấy vỏ thân, quả đập dập, nấu lấy nước rửa và đắp. Có thể nấu thành cao lỏng hoặc cao mềm, khi dùng pha với nước đắp nơi lở, giúp mau lành, sẹo mềm tốt, còn có tác dụng bảo tồn dây thần kinh đỡ bị hư hại. Trước kia, khi việc điều trị bệnh phong còn khó khăn thì thuốc (uống, đắp) làm từ cây mắn là thuốc chính và đã có nhiều công trình nghiên cứu được công bố (sách Pételot). Theo sách Pételot, thuốc làm từ cây mắm có tác dụng phụ là nhắc đầu, buồn nôn và nôn nhưng nếu có cách bào chế thích hợp, tuân thủ liều dùng thì các tác dụng phụ vẫn được khắc phục. Có sách bảo ăn thịt củ loài nhuyễn thể (sò, hến) sống ở các gốc cây mắm thì bị nhức đầu. Cây mắm và quả mắm là nguồn dược liệu lớn nhưng cho đến nay chưa được nghiên cứu sâu.
Chứng tâm thần phân liệt
Nhóm nghiên cứu của Bệnh viện Karolinska và Saint Goran – Stockholm (Thụy Điển) đã phát hiện trong dịch não tủy của 22 bệnh nhân tâm thần phân liệt các vi hạt bất thường, không có trong những người sức khỏe mạnh. Các vi hạt này có hình tròn, là chất peptidic, không phải là vi khuẩn hay vi rút – vì không có gia sản si truyền (DNA) – cũng không phải prion, protein gây bệnh Creutzfeldt – Jakob. Các nhà nghiên cứu hy vọng xác định các vi hạt này là nguyên nhân gây bệnh tâm thần phân liệt hay là chất chỉ điểm của bệnh này. Hiện nay bệnh tâm thần phân liệt chiếm 1% dân số thế giới.
BS. Huỳnh Ngọc Tựng – Thuốc & Sức Khỏe – Số 227 (01/01/2003)
25/05/2017

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *